Жалға берілетін пәтер суретте ұқыпты көрінгенімен, көшіп кіргеннен кейін әлсіз су қысымы, ылғал, жұмыс істемейтін техника немесе түсініксіз төлемдер анықталуы мүмкін. Сондықтан шартқа қол қоймай тұрып тұрғын үйді кемінде 30–45 минут тексеріп, байқалған ақауларды фотоға түсіріп, келісімдерді жазбаша бекіткен дұрыс. SOFA.bz Алматыдағы бөлмелер мен пәтерлердегі орындарды ұсынады, алайда жалға алушы жеке бөлмемен қатар бүкіл тұрғын ортаны бағалауы қажет.
Алдымен пәтерді ұсынуға құқығы бар тұлғаны анықтаңыз
Жөнделген қабырға мен жаңа жиһаз құжаттардың орнын баспайды. Пәтерді көрсеткен адамның кім екенін, шартқа кім қол қоятынын және төлемді кім қабылдайтынын бірден нақтылау керек. Аты-жөні әртүрлі адамдардың қатысуы немесе құжатты кейін көрсету туралы ұсыныс қосымша тексеруді қажет етеді.
Құжаттарға қатысты алғашқы бес тармақ
- Шарт жасайтын тұлғаның жеке басын куәландыратын құжатындағы мәліметтерді тексеріңіз.
- Оның пәтерді жалға беруге қандай негізде құқылы екенін сұраңыз.
- Өкіл әрекет етсе, өкілеттігін растайтын құжатты қараңыз.
- Шарттағы мекенжайдың нақты көрген пәтермен сәйкес екенін салыстырыңыз.
- Ақшаны шартқа қол қойып, тараптардың деректері тексерілгеннен кейін ғана беріңіз.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 544-бабына сәйкес, тараптардың кемінде бірі заңды тұлға болған жағдайда мүліктік жалдау шарты жалдау мерзіміне қарамастан жазбаша нысанда жасалуға тиіс. Сондықтан SOFA.bz арқылы тұрғын үй қарастырғанда да төлем тәртібі, тараптардың міндеттері және мүліктің жағдайы құжатта анық көрсетілуі маңызды.
Жалға берілетін нысандардың сипаттамасы мен жабдықталуын алдын ала SOFA.bz компаниясының өзекті тұрғын үй ұсыныстарынан көруге болады. Бірақ хабарландырудағы әрбір мәліметті пәтерді аралау кезінде қайта тексерген жөн.
Ылғалдың іздері косметикалық ақаудан маңыздырақ
Пәтерге кіргеннен кейін хош иістендіргішке емес, бөлменің табиғи иісіне назар аударыңыз. Терезе маңындағы қара дақтар, тұсқағаздың көтеріліп кетуі, төбедегі сарғыш іздер немесе шкафтың артындағы дымқыл қабырға бұрынғы су ағуын не желдетудің жеткіліксіздігін көрсетуі мүмкін.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының дерегінде кейбір Еуропа елдеріндегі тұрғын үйлердің 20–30%-ында ылғал мәселесі кездесетіні көрсетілген. Ұйым сарапшылары ылғалды немесе зең басқан ғимараттарда тұратын адамдарда тыныс алу белгілері мен астма қаупі 75%-ға дейін жоғары болуы мүмкін екенін хабарлаған. Сарапшылардың негізгі тұжырымы: «Бөлме ішіндегі ауа сапасы денсаулық пен әл-ауқат үшін шешуші мәнге ие».
Қабырға, еден және терезе бойынша алты тексеру
- Төбенің бұрыштарын, терезе жақтауларын және сыртқы қабырғаларды қараңыз.
- Шкаф пен кереуеттің артындағы жасырын жерлерді тексеріңіз.
- Қабырғадағы жаңа бояудың астында дақ немесе жарық бар-жоғын бағалаңыз.
- Еденнің ісінуін, қисайған тұстарын және қатты сықырлауын белгілеңіз.
- Барлық терезені ашып-жабып, тұтқалары мен тығыздағыштарын тексеріңіз.
- Әр анықталған ақауды жалпы көрініспен және жақыннан кемінде екі кадрға түсіріңіз.
АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі үй ішіндегі салыстырмалы ылғалдылықты 60%-дан төмен, мүмкіндігінше 30–50% аралығында ұстауды ұсынады. Агенттіктің қысқа қағидасы: «Зеңді бақылаудың кілті — ылғалды бақылау». Су тиген материалдарды 24–48 сағат ішінде толық құрғатпау зеңнің пайда болу қаупін арттырады.
Нысанға бармас бұрын SOFA.bz тұрғын үйлері көрсетілген қысқа бейнелерді қарап шығу тексеру жоспарын жасауға көмектеседі. Дегенмен бейнежазба крандарды, терезелерді және тұрмыстық техниканы орнында сынауды алмастырмайды.
Сантехника мен электр жүйесін бір сәтке ғана қоспаңыз
Краннан судың ағуы оның дұрыс жұмыс істейтінін толық дәлелдемейді. Асүй мен жуынатын бөлмеде суды қатар қосып, қысымның өзгеруін бақылаңыз. Раковина мен ваннадағы суды 3–5 минут ағызып, құбыр қосылыстарының астын құрғақ майлықпен тексеруге болады.
Инженерлік жүйелерге арналған жеті әрекет
- Суық және ыстық судың қысымын бөлек тексеріңіз.
- Судың раковинадан, ваннадан және душтан қаншалықты жылдам кететінін бақылаңыз.
- Унитазды екі рет шайып, бактың дұрыс толатынына көз жеткізіңіз.
- Құбырлардың астынан тамшы, тат және тұрақты ылғал іздеңіз.
- Қолжетімді розеткаларды телефон қуаттағышымен қауіпсіз түрде сынаңыз.
- Жарықты бірнеше бөлмеде бір мезгілде қосып көріңіз.
- Тоңазытқыш, кір жуғыш машина, плита және басқа берілетін техниканың жұмысын тексеріңіз.
Техниканы тексерген кезде оның сыртқы күйін ғана емес, шартқа енгізілетін тізімін де салыстыру қажет. Сериялық нөмірлерді жазу міндетті емес, бірақ техникадағы сызаттар, сынған сөрелер немесе толық емес бөлшектер қабылдау актісінде көрсетілгені дұрыс.
Жалдау кезіндегі құжаттар, төлемдер және көшіп кіру тәртібі туралы қосымша материалдар SOFA.bz компаниясының пайдалы жарияланымдар бөлімінде жинақталған.
Ортақ аймақтар күнделікті өмір сапасын анықтайды
Бөлме жалданса, тек оның есігіне дейінгі аумақты қарау жеткіліксіз. Асүй, жуынатын бөлме, дәліз, кір жуатын орын және зат сақтайтын сөрелер барлық тұрғындарға ортақ болуы мүмкін. Сондықтан нақты қанша адам тұратынын және тұрмыстық тәртіп қалай ұйымдастырылғанын сұраңыз.
Ортақ пәтерде анықталуы тиіс төрт мәселе
- Пәтерде қазір қанша адам тұрады және бос орындарға тағы кім қоныстануы мүмкін?
- Асүй шкафтары, тоңазытқыш сөрелері мен жуынатын бөлмедегі орындар қалай бөлінген?
- Қонақ шақыру, тыныштық уақыты, темекі шегу және үй жануарларына қатысты қандай ережелер бар?
- Ортақ аймақтарды кім, қандай кезекпен және қаншалықты жиі жинайды?
Әртүрлі тұрғын үй форматтарын визуалды түрде салыстыру үшін Mytrade.kz платформасындағы тұрғын үй туралы Reels бейнелерін қарауға болады. Кадрда көрінбейтін шу деңгейі, подъездің жағдайы және көршілердің тәртібі туралы пәтерді көрсеткен кезде жеке сұраған дұрыс.
Шартта ауызша айтылған уәделердің бәрі көрінуі керек
Құжатты оқығанда тек ай сайынғы төлем мөлшеріне назар аудару жеткіліксіз. Коммуналдық қызметтер, депозит, интернет, тазалық және басқа шығындардың қайсысы төлемге кіретінін жеке-жеке анықтаңыз. Келіспеген немесе түсініксіз тармаққа қол қоймас бұрын түсіндірме сұраңыз.
Қол қою алдында салыстырылатын соңғы үш блок
- Шарттағы мүлік тізімі пәтердегі нақты жиһаз бен техникаға сәйкес пе?
- Ақауларды кім жөндейтіні және өтінішті кімге жолдау керектігі жазылған ба?
- Шартты тоқтату, депозитті қайтару және кілттерді тапсыру тәртібі түсінікті ме?
Пәтердің бастапқы жағдайын дәлелдеу үшін 20–30 фото және қысқа бейне түсіріп, материалдарды шарт жасалған күнмен бірге сақтаңыз. Есептегіш көрсеткіштерін, есіктерді, терезелерді, сантехниканы және бұрыннан бар зақымдарды жеке кадрға енгізген дұрыс.
Басқа ұсыныстарды салыстыру және сатушылардың витриналарын қарау үшін Mytrade.kz сауда алаңындағы тұрғын үй ұсыныстарын пайдалануға болады. Бағалау кезінде әдемі суретке ғана емес, шарттардың толықтығына және ақпараттың бір-біріне сәйкестігіне назар аударыңыз.
Кілтті алғанға дейін анықталған мәселе кейінгі дауды азайтады
Тексеру аяқталған соң үш нәрсені өзара салыстырыңыз: пәтердің нақты жағдайы, хабарландырудағы сипаттама және шарттың мазмұны. Егер бір мәлімет сәйкес келмесе, оны қол қоюға дейін түзету қажет. SOFA.bz туралы расталған ақпаратты және компания ұсынатын жалдау форматын Mytrade.kz платформасындағы SOFA.bz профилінен көруге болады.
Пәтердің техникасы мен құжаттары дұрыс болғанымен, күнделікті жайлылыққа көлік қатынасы, тазалық, көршілер, шу және ортақ ережелер де әсер етеді. Осы мәселелер алдыңғы материалда — қоныстанар алдындағы жайлылықтың сегіз өлшемі туралы мақалада егжей-тегжейлі қарастырылған.
