Жұмыс орнының ауысуы, басқа қалаға көшу, оқу кестесінің өзгеруі немесе жеке жағдайлар жалға алынған бөлмені келісілген күннен ерте босатуға мәжбүр етуі мүмкін. Мұндай кезде заттарды жинап, кілтті қалдыру жеткіліксіз: хабарлау мерзімін есептеу, төлемдерді жабу, депозиттің қайтарылуын келісу және бөлменің жағдайын құжаттау қажет. Бұл нұсқаулық SOFA.bz тұрғындарына және мерзімінен бұрын көшуді даусыз ұйымдастырғысы келетін жалға алушыларға арналған.
Көшу күні алдымен құжаттан анықталады
Ең әуелі келісімшарттың қолданылу мерзімі, оны бұзу тәртібі, хабарлау тәсілі және депозит туралы тармақтарды белгілеңіз. Қазақстанның тұрғын үй қатынастары жөніндегі жалпы нормасына сәйкес, жалға алушы шартты мерзімінен бұрын бұзғанда жалға берушіні кемінде 1 ай бұрын ескертуге немесе сол ай үшін шартта көрсетілген төлемді өтеуге міндетті. Егер шарттың аяқталуына 1 айдан аз уақыт қалса, хабарлау аралығы тиісінше қысқарады.
Ауызша келісімге емес, қол қойылған құжатқа сүйену маңызды. SOFA.bz Алматыдағы 6 үлкен пәтерден бөлмелер мен орындарды келісімшарт бойынша ұсынады. Қызмет форматы мен байланыс деректерін SOFA.bz компаниясының Mytrade.kz-тегі парақшасынан тексеруге болады.
Келісімшарттан ізделетін 7 тармақ
- Келісімшарттың басталу және аяқталу күні.
- Мерзімінен бұрын бұзу мүмкіндігі.
- Алдын ала хабарлау мерзімі.
- Хабарлама жіберілетін байланыс арнасы.
- Соңғы айдың жалдау ақысын есептеу тәртібі.
- Депозитті қайтару немесе ұстап қалу талаптары.
- Бөлме мен кілтті тапсыру рәсімі.
Хабарлама «көшіп кетемін» деген бір сөйлеммен шектелмеуі керек
Жазбаша хабарлама кейін тараптардың қашан және не туралы келіскенін дәлелдеуге мүмкіндік береді. Оны келісімшартта көрсетілген электрондық поштаға, мессенджерге немесе қол қойдырып қағаз түрінде жіберген дұрыс. Хабарламаның қабылданғанын растайтын жауапты сақтаңыз.
- Жалға алушының аты-жөні және келісімшарт деректері.
- Бөлменің мекенжайы немесе нөмірі.
- Хабарлама жіберілген күн.
- Ұсынылатын көшу күні.
- Бөлмені тексеру және кілтті беру уақыты.
- Депозит пен соңғы төлемді есептеу туралы өтініш.
SOFA.bz-ке қатысты жарияланған материалдар мен тұрғындарға арналған түсіндірмелерді компанияның жаңалықтары мен ұсыныстары бөлімінен қарауға болады. Хабарлама неғұрлым нақты болса, соңғы есеп айырысуда түсінбеушілік соғұрлым аз болады.
Соңғы есепті кемінде 5 бөлікке бөліңіз
Жалға алушы кейде депозитті соңғы айдың төлемі деп қабылдайды, ал жалға беруші оны мүлікке келуі мүмкін залалдың кепілі ретінде қарастырады. Бұл екі түсінік бірдей емес. Заңгер Бақыт Қасымбековтің айтуынша: «Депозит тараптардың қалауы бойынша жасалады». Сондықтан оның мақсаты мен қайтарылу тәртібі келісімшартта жазылуы тиіс.
- Көшу күніне дейінгі жалдау ақысы.
- Коммуналдық төлемдер мен ортақ шығындар.
- Бұрын қалыптасқан қарыз немесе артық төлем.
- Депозиттің толық сомасы.
- Құжатпен расталған ықтимал ұсталымдар.
SOFA.bz ұсынатын қолжетімді бөлмелер мен орындарды компанияның өзекті хабарландырулары арқылы салыстыруға болады. Бірақ басқа нұсқаны таңдағанға дейін бұрынғы келісімшарт бойынша қаржылық міндеттемелердің қалай жабылатынын жазбаша бекіткен жөн.
Депозитті қайтаруға эмоция емес, дәлел әсер етеді
Заңгер Анара Отбасарова: «Келісімшарт сіздің құқығыңызды қорғайды», — деп атап көрсетеді. Оның түсіндіруінше, депозиттің сомасы, қандай жағдайда ұсталатыны және қашан қайтарылатыны құжатта нақты жазылуы қажет. Ақша қолма-қол берілсе, қолхат; банк арқылы аударылса, төлем мақсаты сақталғаны дұрыс.
Бөлме тексерілгенге дейін депозит автоматты түрде қайтарылады немесе міндетті түрде ұсталады деп есептеуге болмайды. Мүлік бүлінді деген талап қойылса, оның бастапқы жағдайы мен нақты өзгерісі салыстырылуы керек. Заңгердің қысқа тұжырымы: «Мұны дәлелдеу керек».
12 кадр кейінгі даудың алдын ала алады
Көшу күні бөлмені және пайдаланылған ортақ аймақтарды фотоға әрі видеоға түсіріңіз. Кемінде 12 бақылау нүктесін қамтыған жөн: есік, құлып, терезе, еден, қабырға, төсек, матрас, шкаф, үстел, розеткалар, техника және санитариялық аймақ. SOFA.bz тұрғын кеңістігінің көрінісін компанияның қысқа бейнероликтерінен алдын ала көруге болады.
Тапсыру актісіне енгізілетін деректер
- Бөлмені тапсырудың нақты күні мен уақыты.
- Жиһаз бен техниканың жағдайы.
- Бар ақаулардың тізімі.
- Су мен электр есептегіштерінің көрсеткіштері.
- Берілген кілттердің саны.
- Қалған берешек немесе артық төлем.
- Депозиттің қайтарылатын сомасы мен мерзімі.
Актіні 2 данада жасап, екі тараптың қол қоюы тиімді: бір данасы жалға алушыда, екіншісі жалға берушіде қалады. Бөлменің бастапқы күйі бұрын тіркелген болса, сол материалдарды көшу күніндегі кадрлармен салыстырыңыз.
Кілтті беру барлық міндеттемені автоматты түрде тоқтатпайды
Кілтті үстел үстіне қалдыру немесе көршіге беру бөлменің ресми тапсырылғанын дәлелдемеуі мүмкін. Қабылдаушы адамның аты-жөнін, берілген кілт санын және тапсыру уақытын актіде көрсетіңіз. Ортақ тұрғын кеңістігін ұйымдастырудың басқа мысалдарын Mytrade.kz қысқа бейнелер жинағынан көруге болады.
Егер тараптар депозит, залал немесе төлем сомасы бойынша келіспесе, жалға берушіден ұсталымдардың жазбаша есебін сұраңыз. Әр шығын нақты затпен, ақаумен және сомамен байланыстырылуы керек. Келіспеушілікті алдымен жазбаша келіссөз арқылы реттеп, барлық хабарламаны, түбіртекті, актіні және фотоматериалды сақтау қажет.
Жаңа мекенге жабылмаған міндеттемесіз көшіңіз
Дұрыс көшу алгоритмі 7 әрекеттен тұрады: келісімшартты оқу, хабарлау күнін есептеу, жазбаша ескерту жіберу, соңғы төлемді салыстыру, бөлмені түсіру, актіге қол қою және депозит бойынша растау алу. SOFA.bz тұрғындары үшін де негізгі өлшем — ауызша уәде емес, келісімшарт пен құжатталған есеп.
Жаңа бөлмені таңдау және әртүрлі ұсыныстарды салыстыру үшін Mytrade.kz сауда алаңын пайдалануға болады. Ал келесі тұрғын үйде жұмыс істеу жоспарланса, интернет, дыбыс, жарық және жұмыс орнын бағалау жөніндегі алдыңғы қашықтан жұмыс істейтін жалға алушыға арналған нұсқаулықты оқып шыққан пайдалы.
