Kazakistan’da inşaat ve tadilat pazarı artık kaotik bir tedarikçi ve ilan yığını olmaktan çıktı. Son yıllarda net segmentlere sahip, istikrarlı talebi olan ve belirgin şekilde çevrimiçi ortama kayan sistemli bir sektöre dönüştü. Özel konut inşaatındaki büyüme, konut yenileme faaliyetlerinin artması ve yerel üreticilerin rolünün güçlenmesi, talep yapısını ve alıcı davranışlarını doğrudan etkiliyor.

Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, 2023 yılında Kazakistan’daki inşaat işleri hacmi yaklaşık 7,6 trilyon tengeye ulaştı ve bu da yıllık bazda %15’in üzerinde bir büyüme anlamına geliyor. Önemli bir nokta şu ki, tüm işlerin %82’sinden fazlası devlet siparişleri kapsamında değil, özel şirketler tarafından gerçekleştiriliyor. Bu durum, pazarın özel geliştiriciler, müteahhitler ve nihai tüketiciler tarafından yönlendirildiğini açıkça gösteriyor.

2025 yılında da bu ivme korundu. Yılın ilk aylarında inşaat işleri hacmi 1,4 trilyon tengeyi aşarak çift haneli büyüme oranlarını ortaya koydu. Bu da tek bir anlama geliyor: “İnşaat ve tadilat” kategorisindeki ürün ve çözümlere olan talep istikrarlı ve uzun vadeli.

İnşaat malzemeleri: rakamlarla pazarın temeli

İnşaat malzemeleri tüm sektörün temelini oluşturur. Ne yeni inşaat ne de kapsamlı bir tadilat bu segment olmadan mümkündür. En büyük işlem hacmi ve arama talebi tam olarak burada yoğunlaşır.

Sektör analistlerinin tahminlerine göre, Kazakistan’daki inşaat malzemeleri pazarı 2024 yılında yaklaşık 4 milyar ABD doları seviyesine ulaştı. Pazarın %68’inden fazlası yerli üretime ait ve bu pay artmaya devam ediyor. İthalat giderek azalırken, lojistik avantajları ve yerel koşullara uyumları sayesinde yerel üreticiler öne çıkıyor.

Özellikle bazı temel ürün gruplarında dikkat çekici bir büyüme var:

kuru yapı karışımlarının üretimi son yıllarda yaklaşık 2,5 kat artarak yıllık 1,6 milyon tonun üzerine çıktı;
alçı üretimi 2 kattan fazla artarak yaklaşık 160 bin tona ulaştı.

Bu rakamlar, pazarın yalnızca yeniden satış yapmadığını, aynı zamanda kendi üretim altyapısını aktif şekilde güçlendirdiğini gösteriyor. Alıcılar için bu, daha geniş ürün çeşitliliği, fiyat rekabeti ve istikrarlı tedarik anlamına geliyor.

Kaplama ve bitirme malzemeleri: en çok harcama yapılan segment

Bitirme malzemeleri pazar yapısında özel bir yere sahiptir. Tadilatın nihai sonucu burada şekillenir ve alıcılar en duygusal ve maliyetli kararlarını genellikle bu aşamada verir.

İnşaat hacmindeki artış doğrudan bitirme talebini de artırır. Uzman tahminlerine göre, konut tadilat bütçesinin %35–40’ı bitirme malzemelerine harcanır. Bu segment trendler, tasarım ve gelir seviyesiyle yakından ilişkilidir ancak buna rağmen istikrarlı talebini korur.

Bitirme malzemeleri pazarı yüksek derecede parçalıdır. Alıcılar şunları arar:

farklı fiyat segmentleri;
alternatif tedarikçiler;
markalardan ziyade çözümleri karşılaştırma imkânı.

Bu nedenle çok sayıda teklif sunan ve şeffaf navigasyona sahip çevrimiçi platformlar, özellikle büyük şehirlerde ve hızlı gelişen bölgelerde alıcılar için ana giriş noktası haline geliyor.

Mühendislik sistemleri: en karmaşık ve en pahalı segment

Mühendislik sistemleri, “İnşaat ve tadilat” kategorisinin en karmaşık bölümüdür.

Bu segmentte kilit rolü Isıtma ve Havalandırma Sistemleri ile Su ve Gaz Temini üstlenir; bu alanlar doğru seçim, hassas hesaplama ve kaliteli bileşenler gerektirir.

Bu segment şu özelliklerle öne çıkar:

yüksek ortalama sepet tutarı;
uzun karar verme süreci;
hatalara karşı düşük tolerans.

Piyasa katılımcılarına göre, mühendislik sistemleri bir müstakil ev inşaatı bütçesinin %25–30’una kadarını oluşturabilir. Buradaki hatalar yalnızca ek maliyetlere değil, uzun vadeli kullanım sorunlarına da yol açar.

Bu yüzden alıcılar giderek daha fazla şekilde belirli bir üründen ziyade şunları arıyor:

entegre çözümler;
tedarikçiyle doğrudan iletişim;
belirli bir ihtiyaca göre seçenekleri karşılaştırma imkânı.

Çevrimiçi kataloglar ve ilan platformları, artık sadece bir vitrin değil, ilk analitik filtre rolünü üstlenmeye başlıyor.

Elektrik: destekleyici ama vazgeçilmez bir segment

Elektrik ürünleri nadiren bağımsız bir pazar olarak algılansa da, fiilen her inşaat ve tadilat projesinde yer alır. Kablolar, otomatik sigortalar, panolar, aydınlatma ürünleri ve prizler neredeyse her zaman satın alınır.

Elektrik segmenti ana kümeyi şu yönlerden destekler:

istikrarlı talep;
yüksek tekrar satın alma oranı;
çok sayıda düşük frekanslı arama sorgusu.

Alıcılar için burada hız, stok durumu ve standartlara uygunluk kritiktir. Bu segment genellikle ziyaretin ana nedeni olmaz, ancak inşaat veya tadilat kararı alındıktan sonra doğal bir devamı olarak ortaya çıkar.

Aletler: hızlı dönüşlü pratik segment

Aletler pazarın pratik tarafını tamamlar. Ev ustaları, tadilat ekipleri ve küçük müteahhitler; elektrikli aletler, el aletleri ve sarf malzemelerine yönelik sürekli bir talep oluşturur.

Satıcı tahminlerine göre, alet satın alımlarının %60’a kadarı “ileride lazım olur” mantığıyla değil, belirli bir görevle bağlantılı olarak yapılır. Bu durum, segmenti arama kolaylığına ve tekliflere erişilebilirliğe özellikle duyarlı hale getirir.

Aletler kullanıcı gözünde nadiren bağımsız bir pazar olarak görülür, ancak seçim zincirinin tamamlanmasında kritik bir rol oynar.

Alıcı davranışları nasıl değişti

Günümüz inşaat ve tadilat pazarı üç temel değişimle karakterize edilir:

alıcılar pazarı önceden çevrimiçi olarak inceliyor;
farklı satıcıların tekliflerini karşılaştırıyor;
aracı olmadan doğrudan iletişim arıyor.

İnşaat hacmindeki büyüme, yerel üretimin gelişmesi ve ticaretin dijitalleşmesi; tek bir ürünü aramaktan ziyade pazarı anlamaya yardımcı olan çok amaçlı platformlara olan talebi artırıyor.

Sonuç

“İnşaat ve tadilat” kategorisi bugün, gerçek ekonomik göstergelerle desteklenen büyük ölçekli bir ekosistemdir. İnşaat iş hacmindeki artış, milyarlarca dolarlık yapı malzemeleri pazarı, yerel üretimin güçlenmesi ve mühendislik çözümlerine yönelik istikrarlı talep, uzun vadeli gelişim için sağlam bir temel oluşturuyor.

İnşaat malzemeleri pazarın temelini oluşturur, bitirme malzemeleri nihai değeri belirler, mühendislik sistemleri işlevselliği sağlar, elektrik ve aletler ise pratik ihtiyaçları tamamlar. Pazarın gelecekte de tam olarak bu mantıkla gelişmesi beklenmektedir.

ID1509tr: Мусабеков Сейит