Қазақстанның климаты күн электр станцияларының өнімділігіне қалай әсер етеді: температураның, шаңның, қардың және жел жүктемелерінің ықпалы

Күн электр станциясын орнатуды жоспарлаған кезде көпшілік жабдықтың құны мен күтілетін электр энергиясының көлеміне назар аударады. Алайда жүйенің нақты өнімділігіне климаттық жағдайлар да айтарлықтай әсер етеді. Қазақстанның кең аумағында шөлейт аймақтар, далалық өңірлер, таулы жерлер және қарлы қыс болатын өңірлер бар. Сондықтан жобалау кезінде тек күн радиациясының деңгейін ғана емес, температураны, шаңның мөлшерін, қар жүктемесін және желдің әсерін де есепке алу қажет. Осындай кешенді тәсіл күн электр станциясының ұзақ мерзімді әрі тұрақты жұмысын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Қазақстан күн энергетикасын дамытуға қолайлы мемлекеттердің бірі

Халықаралық зерттеулерге сәйкес, Қазақстан аумағының көп бөлігінде жылына шамамен 2200–3000 сағат күн сәулесі түседі. Орташа жылдық күн радиациясының көрсеткіші көптеген өңірлерде 1300–1800 кВт·сағ/м² аралығында болады. Бұл көрсеткіштер еліміздің жаңартылатын энергия көздерін дамыту үшін жоғары әлеуетке ие екенін көрсетеді.

Соған қарамастан, күннің көп болуы жыл бойы бірдей өнімділікке кепілдік бермейді. Нақты өндірілетін энергия көлеміне ауа райы жағдайлары мен қоршаған ортаның көптеген факторлары ықпал етеді.

Компания туралы толық ақпаратты Helio Solar компаниясының Mytrade.kz платформасындағы профилінен көруге болады.

Жоғары температура күн панельдерінің тиімділігін төмендетуі мүмкін

Көпшілік күн неғұрлым ыстық болса, панельдер соғұрлым көп энергия өндіреді деп ойлайды. Шын мәнінде фотоэлектрлік модульдер температурадан емес, күн сәулесінің қарқындылығынан қуат алады.

Кремний негізіндегі көптеген күн панельдерінің температуралық коэффициенті шамамен -0,30...-0,45%/°C құрайды. Егер панельдің беті 60–70°C дейін қызса, оның қуаты номиналды көрсеткішпен салыстырғанда шамамен 10–18%-ға дейін төмендеуі мүмкін.

Жаз мезгілінде қандай өзгерістер болады?

1. Фотоэлементтердің температурасы көтеріледі.
2. Электрлік кедергі ұлғаяды.
3. Кернеу төмендейді.
4. Жалпы өндірілетін қуат азаяды.

Сондықтан панельдердің астында табиғи ауа айналымын қамтамасыз ететін арақашықтықты сақтау инженерлік жобалаудың маңызды бөлігі болып саналады.

Шаң күн сәулесінің панельге түсуін азайтады

Қазақстанның көптеген өңірлерінде құрғақ климат, ашық далалар және маусымдық шаңды желдер жиі кездеседі. Соның нәтижесінде панельдердің бетінде шаң қабаты жиналып, фотоэлементтерге түсетін жарық мөлшерін азайтады.

Халықаралық зерттеулерге сәйкес, шаңның әсерінен болатын өнімділік шығындары:

1. жеңіл ластану кезінде – 2–5%;
2. құрғақ аймақтарда тұрақты тазалау жүргізілмесе – 5–10%;
3. ұзақ уақыт бойы қатты шаң жиналған жағдайда – 20–30%-ға дейін жетуі мүмкін.

Әсіресе құрылыс алаңдарының, өндірістік кәсіпорындардың, автожолдардың және ауыл шаруашылығы алқаптарының маңында панельдердің ластануы жылдам жүреді.

Орнатылған жүйелердің мысалдарын Helio Solar компаниясының Reels бейнематериалдарынан көруге болады.

Қар әрдайым энергия өндіруге кедергі бола бермейді

Қыс мезгілі күн электр станциясын жоспарлап жүрген көптеген кәсіпкерлерді алаңдатады. Негізінде қазіргі заманғы күн панельдері төмен температурада да тиімді жұмыс істей алады. Суық ауа райында фотоэлементтердің жұмыс температурасы төмен болатындықтан, олардың пайдалы әсер коэффициенті біршама жоғарылайды.

Негізгі мәселе – қалың қар қабаты панельдердің бетін толық жауып қалғанда туындайды. Мұндай жағдайда күн сәулесі фотоэлементтерге жетпей, электр энергиясының өндірісі уақытша төмендейді.

Қар жүктемесін алдын ала есептеу маңызды

Қазақстанның солтүстік, шығыс және орталық өңірлерінде қар жүктемесі едәуір жоғары болуы мүмкін. Егер күн панельдерінің еңкею бұрышы дұрыс таңдалса, қардың басым бөлігі өздігінен сырғып түседі. Бұл қыс мезгілінде электр энергиясын өндірудің тоқтап қалуын азайтады.

Жобалау кезінде тек панельдердің орналасуы ғана емес, шатырдың көтергіш қабілеті, металл конструкциялар мен бекіту элементтерінің беріктігі де есептеледі. Әртүрлі климаттық аймақтарда қар жүктемесінің айырмашылығы бірнеше есе болуы мүмкін, сондықтан инженерлік есептеулер ұзақ мерзімді сенімділік үшін аса маңызды.

Қолжетімді жабдықтармен компанияның өзекті ұсыныстары бөлімінде танысуға болады.

Жел жүктемесі конструкцияның сенімділігіне әсер етеді

Қазақстанның көптеген өңірлері тұрақты әрі күшті желдерімен ерекшеленеді. Әсіресе ашық далаларда, тау бөктерлерінде және биік жерлерде желдің әсері айқын байқалады.

Жобалау барысында инженерлер желдің ең жоғары жылдамдығын ғана емес, оның бекіту жүйесіне, тірек конструкцияларына және панельдердің өзіне түсіретін аэродинамикалық күшін де есептейді. Дұрыс таңдалмаған бекіту жүйесі конструкцияның деформациясына, дірілдің артуына және жабдықтың мерзімінен бұрын тозуына себеп болуы мүмкін.

Сонымен қатар қалыпты желдің пайдалы жағы да бар. Табиғи ауа ағыны панельдерді салқындатып, олардың жұмыс температурасын төмендетеді. Бұл жоғары температурадан болатын қуат жоғалуын азайтуға мүмкіндік береді.

Климаттық факторлардың өнімділікке ықпалы

Әрбір нысан жеке инженерлік талдауды қажет етеді

Бір өңірде орналасқан екі кәсіпорынның өзі жылдық электр энергиясын әртүрлі көлемде өндіруі мүмкін. Бұған ғимараттың орналасуы, көлеңке түсіретін нысандар, панельдердің еңкею бұрышы, ауаның ластануы және жергілікті климаттық ерекшеліктер әсер етеді.

Сондықтан Helio Solar мамандары жобалау кезінде орташа статистикалық көрсеткіштерге ғана сүйенбей, нақты нысанның орналасуын, климаттық жағдайларын және пайдалану ерекшеліктерін кешенді түрде талдайды.

Күн энергетикасына қатысты басқа да сараптамалық материалдарды компанияның «Жаңалықтар мен ұсыныстар» бөлімінен оқуға болады.

Табиғи жағдайларды дұрыс есептеу инвестицияның тиімділігін арттырады

Қазақстанның климаты күн энергетикасын дамыту үшін үлкен мүмкіндік береді. Жоғары күн радиациясы, ұзақ күн сәулесі кезеңдері және кең аумақтар күн электр станцияларын тиімді пайдалануға жағдай жасайды. Сонымен қатар температураның ауытқуы, шаң, қар және жел жүктемелері міндетті түрде инженерлік есептеулерде ескерілуі тиіс. Дұрыс жобаланған және тұрақты қызмет көрсетілетін жүйе көптеген жылдар бойы сенімді жұмыс істеп, электр энергиясын тұрақты өндіре алады.

Күн панельдерінің уақыт өте келе тиімділігі неге төмендейтінін тереңірек білгіңіз келсе, күн панельдерінің деградациясы және олардың қызмет ету мерзімін ұзарту жолдары туралы мақаламен танысуға болады.

Күн энергетикасына арналған шешімдер туралы қосымша ақпаратты Mytrade.kz маркетплейсінен таба аласыз.